جزء ۳۰ قرآن کریم

درباره چه چیز از یکدیگر می‌پرسند؟

از آن خبر بزرگ،

که در باره آن با هم اختلاف دارند.

نه چنان است، به زودی خواهند دانست.

باز هم نه چنان است، بزودی خواهند دانست.

آیا زمین را گهواره‌ای نگردانیدیم؟

و کوهها را [چون‌] میخهایی [نگذاشتیم‌]؟

و شما را جفت آفریدیم.

و خواب شما را [مایه‌] آسایش گردانیدیم.

و شب را [برای شما] پوششی قرار دادیم.

و روز را [برای‌] معاش [شما] نهادیم.

و بر فراز شما هفت [آسمان‌] استوار بنا کردیم.

و چراغی فروزان گذاردیم.

و از ابرهای متراکم، آبی ریزان فرود آوردیم،

تا بدان دانه و گیاه برویانیم،

و باغهای در هم پیچیده و انبوه.

قطعاً وعدگاه [ما با شما] روز داوری است:

روزی که در «صور» دمیده شود، و گروه گروه بیایید؛

و آسمان، گشوده و درهایی [پدید] شود؛

و کوهها را روان کنند، و [چون‌] سرابی گردند.

[آری،] جهنم [از دیر باز] کمینگاهی بوده،

[که‌] برای سرکشان، بازگشتگاهی است.

روزگاری دراز در آن درنگ کنند.

در آنجا نه خنکی چشند و نه شربتی،

جز آب جوشان و چرکابه‌ای.

کیفری مناسب [با جرم آنها].

آنان بودند که به [روز] حساب امید نداشتند؛

و آیات ما را سخت تکذیب می‌کردند.

و حال آنکه هر چیزی را برشمرده [به صورت‌] کتابی در آورده‌ایم.

پس بچشید که جز عذاب، هرگز [چیزی‌] بر شما نمی‌افزاییم.

مسلماً پرهیزگاران را رستگاری است:

باغچه‌ها و تاکستانها،

و دخترانی همسال با سینه‌های برجسته،

و پیاله‌های لبالب.

در آنجا نه بیهوده‌ای شنوند، و نه [یکدیگر را] تکذیب [کنند].

[این است‌] پاداشی از پروردگار تو، عطایی از روی حساب.

پروردگار آسمانها و زمین و آنچه میان آن دو است، بخشایشگری که کس را یارای خطاب با او نیست.

روزی که «روح» و فرشتگان به صف می‌ایستند، و [مردم‌] سخن نگویند، مگر کسی که [خدای‌] رحمان به او رخصت دهد، و سخن راست گوید.

آن [روز]، روز حق است؛ پس هر که خواهد، راه بازگشتی به سوی پروردگار خود بجوید.

ما شما را از عذابی نزدیک هشدار دادیم: روزی که آدمی آنچه را با دست خویش پیش فرستاده است بنگرد؛ و کافر گوید: «کاش من خاک بودم.»

سوگند به فرشتگانی که [از کافران‌] به سختی جان ستانند،

و به فرشتگانی که جان [مؤمنان‌] را به آرامی گیرند،

و به فرشتگانی که [در دریای بی‌مانند] شناکنان شناورند،

پس در پیشی گرفتن [در فرمان خدا] سبقت‌گیرنده‌اند،

و کار [بندگان‌] را تدبیر می‌کنند.

آن روز که لرزنده بلرزد،

و از پی آن لرزه‌ای [دگر] افتد،

در آن روز، دلهایی سخت هراسانند.

دیدگان آنها فرو افتاده.

گویند: «آیا [باز] ما به [مغاک‌] زمین برمی‌گردیم؟

آیا وقتی ما استخوان‌ریزه‌های پوسیده شدیم [زندگی را از سر می‌گیریم‌]؟»

[و با خود] گویند: «در این صورت، این برگشتی زیان‌آور است.»

و[لی‌] در حقیقت، آن [بازگشت، بسته به‌] یک فریاد است [و بس‌].

و بناگاه آنان در زمین هموار خواهند بود.

آیا سرگذشت موسی بر تو آمد؟

آنگاه که پروردگارش او را در وادی مقدس «طوی» ندا درداد:

«به سوی فرعون برو که وی سر برداشته است؛

و بگو: آیا سر آن داری که به پاکیزگی گرایی،

و تو را به سوی پروردگارت راه نمایم تا پروا بداری؟»

پس معجزه بزرگ [خود] را بدو نمود.

و[لی فرعون‌] تکذیب نمود و عصیان کرد.

سپس پشت کرد [و] به کوشش برخاست،

و گروهی را فراهم آورد [و] ندا درداد،

و گفت: «پروردگار بزرگتر شما منم!»

و خدا [هم‌] او را به کیفر دنیا و آخرت گرفتار کرد.

در حقیقت، برای هر کس که [از خدا] بترسد، در این [ماجرا] عبرتی است.

آیا آفرینش شما دشوارتر است یا آسمانی که [او] آن را برپا کرده است؟

سقفش را برافراشت و آن را [به اندازه معین‌] درست کرد،

و شبش را تیره و روزش را آشکار گردانید،

و پس از آن، زمین را با غلتانیدن گسترد،

آبش و چراگاهش را از آن بیرون آورد،

و کوهها را لنگر آن گردانید،

[تا وسیله‌] استفاده برای شما و دامهایتان باشد.

پس آنگاه که آن هنگامه بزرگ دررسد،

[آن‌] روز است که انسان آنچه را که در پی آن کوشیده است به یاد آورد

و جهنم برای هر که بیند آشکار گردد.

اما هر که طغیان کرد،

و زندگی پست دنیا را برگزید،

پس جایگاه او همان آتش است.

و اما کسی که از ایستادن در برابر پروردگارش هراسید، و نفس خود را از هوس باز داشت…

پس جایگاه او همان بهشت است.

در باره رستاخیز از تو می‌پرسند که فرارسیدنش چه وقت است؟

تو را چه به گفتگو در آن.

علم آن با پروردگار تو است.

تو فقط کسی را که از آن می‌ترسد هشدار می‌دهی.

روزی که آن را می‌بینند، گویی که آنان جز شبی یا روزی درنگ نکرده‌اند.

چهره در هم کشید و روی گردانید،

که آن مرد نابینا پیش او آمد؛

و تو چه دانی، شاید او به پاکی گراید،

یا پند پذیرد و اندرز سودش دهد.

اما آن کس که خود را بی‌نیاز می‌پندارد،

تو بدو می‌پردازی؛

با آنکه اگر پاک نگردد، بر تو [مسؤولیتی‌] نیست.

و اما آن کس که شتابان پیش تو آمد،

در حالی که [از خدا] می‌ترسید،

تو از او به دیگران می‌پردازی.

زنهار [چنین مکن‌] این [آیات‌] پندی است.

تا هر که خواهد، از آن پند گیرد.

در صحیفه‌هایی ارجمند،

والا و پاک‌شده،

به دست فرشتگانی،

ارجمند و نیکوکار.

کشته باد انسان، چه ناسپاس است

او را از چه چیز آفریده است؟

از نطفه‌ای خلقش کرد و اندازه مقررش بخشید.

سپس راه را بر او آسان گردانید.

آنگاه به مرگش رسانید و در قبرش نهاد.

سپس چون بخواهد او را برانگیزد.

ولی نه! هنوز آنچه را به او دستور داده، به جای نیاورده است.

پس انسان باید به خوراک خود بنگرد،

که ما آب را به صورت بارشی فرو ریختیم؛

آنگاه زمین را با شکافتنی [لازم‌] شکافتیم؛

پس در آن، دانه رویانیدیم.

و انگور و سبزی،

و زیتون و درخت خرما،

و باغهای انبوه،

و میوه و چراگاه،

[تا وسیله‌] استفاده شما و دامهایتان باشد.

پس چون فریاد گوش‌خراش دررسد؛

روزی که آدمی از برادرش،

و از مادرش و پدرش.

و از همسرش و پسرانش می‌گریزد،

در آن روز، هر کسی از آنان را کاری است که او را به خود مشغول می‌دارد.

در آن روز، چهره‌هایی درخشانند،

خندان [و] شادانند.

و در آن روز، چهره‌هایی است که بر آنها غبار نشسته،

[و] آنها را تاریکی پوشانده است؛

آنان همان کافران بدکارند.

آنگاه که خورشید به هم درپیچد،

و آنگه که ستارگان همی‌تیره شوند،

و آنگاه که کوهها به رفتار آیند.

وقتی شتران ماده وانهاده شوند،

و آنگه که وحوش را همی‌گرد آرند،

دریاها آنگه که جوشان گردند،

و آنگاه که جانها به هم درپیوندند،

پرسند چو زان دخترک زنده به‌گور:

به کدامین گناه کشته شده است؟

و آنگاه که نامه‌ها زهم بگشایند،

و آنگاه که آسمان زجا کنده شود،

و آنگه که جحیم را برافروزانند،

و آنگه که بهشت را فرا پیش آرند،

هر نَفْس بداند چه فراهم دیده.

نه، نه! سوگند به اختران گردان،

[کز دیده‌] نهان شوند و از نو آیند،

سوگند به شب چون پشت گرداند،

سوگند به صبح چون دمیدن گیرد،

که [قرآن‌] سخن فرشته بزرگواری است.

نیرومند [که‌] پیش خداوند عرش، بلندپایگاه است.

در آنجا [هم‌] مطاع [و هم‌] امین است.

و رفیق شما مجنون نیست؛

و قطعاً آن [فرشته وحی‌] را در افق رخشان دیده.

و او در امر غیب بخیل نیست.

و [قرآن‌] نیست سخن دیو رجیم.

پس به کجا می‌روید؟

این [سخن‌] بجز پندی برای عالمیان نیست؛

برای هر یک از شما که خواهد به راه راست رود.

و تا خدا، پروردگار جهانها، نخواهد، [شما نیز] نخواهید خواست.

آنگاه که آسمان زهم بشکافد،

و آنگاه که اختران پراکنده شوند،

و آنگاه که دریاها از جا برکنده گردند،

و آنگاه که گورها زیر و زبر شوند،

هر نفسی آنچه را پیش فرستاده و بازپس گذاشته، بداند.

ای انسان، چه چیز تو را در باره پروردگار بزرگوارت مغرور ساخته؟

همان کس که تو را آفرید، و [اندام‌] تو را درست کرد، و [آنگاه‌] تو را سامان بخشید.

و به هر صورتی که خواست، تو را ترکیب کرد.

با این همه، شما منکر [روز] جزایید.

و قطعاً بر شما نگهبانانی [گماشته شده‌]اند:

[فرشتگان‌] بزرگواری که نویسندگان [اعمال شما] هستند؛

آنچه را می‌کنید، می‌دانند.

قطعاً نیکان به بهشت اندرند.

و بی‌شک، بدکاران در دوزخند.

روز جزا در آنجا درآیند،

و از آن [عذاب‌] دور نخواهند بود.

و تو چه دانی که چیست روز جزا؟

باز چه دانی که چیست روز جزا؟

روزی که کسی برای کسی هیچ اختیاری ندارد؛ و در آن روز، فرمان از آنِ خداست.

وای بر کم‌فروشان،

که چون از مردم پیمانه ستانند، تمام ستانند؛

و چون برای آنان پیمانه یا وزن کنند، به ایشان کم دهند.

مگر آنان گمان نمی‌دارند که برانگیخته خواهند شد؟

[در] روزی بزرگ:

روزی که مردم در برابر پروردگار جهانیان به پای ایستند.

نه چنین است [که می‌پندارند]، که کارنامه بدکاران در «سجّین» است.

و تو چه دانی که «سجّین» چیست؟

کتابی است نوشته‌شده.

وای بر تکذیب‌کنندگان در آن هنگام:

آنان که روز جزا را دروغ می‌پندارند.

و جز هر تجاوزپیشه گناهکاری آن را به دروغ نمی‌گیرد.

[همان که‌] چون آیات ما بر او خوانده شود، گوید: «[اینها] افسانه‌های پیشینیان است.»

نه چنین است، بلکه آنچه مرتکب می‌شدند زنگار بر دلهایشان بسته است.

زهی پندار، که آنان در آن روز، از پروردگارشان سخت محجوبند.

آنگاه به یقین، آنان به جهنم درآیند.

سپس [به ایشان‌] گفته خواهد شد: «این همان است که آن را به دروغ می‌گرفتید.»

نه چنین است، در حقیقت، کتاب نیکان در «علّیّون» است.

و تو چه دانی که «علّیّون» چیست؟

کتابی است نوشته‌شده.

مقرّبان آن را مشاهده خواهند کرد.

براستی نیکوکاران در نعیم [الهی‌] خواهند بود.

بر تختها [نشسته‌] می‌نگرند.

از چهره‌هایشان طراوت نعمت [بهشت‌] را درمی‌یابی.

از باده‌ای مُهر شده نوشانیده شوند.

[باده‌ای که‌] مُهر آن، مُشک است، و در این [نعمتها] مشتاقان باید بر یکدیگر پیشی گیرند.

و ترکیبش از [چشمه‌] «تسنیم» است:

چشمه‌ای که مقرّبان [خدا] از آن نوشند.

[آری، در دنیا] کسانی که گناه می‌کردند، آنان را که ایمان آورده بودند به ریشخند می‌گرفتند.

و چون بر ایشان می‌گذشتند، اشاره چشم و ابرو با هم رد و بدل می‌کردند.

و هنگامی که نزد خانواده‌[های‌] خود بازمی‌گشتند، به شوخ‌طبعی می‌پرداختند.

و چون مؤمنان را می‌دیدند، می‌گفتند: «اینها [جماعتی‌] گمراهند.»

و حال آنکه آنان برای بازرسی [کار]شان فرستاده نشده بودند.

و[لی‌] امروز، مؤمنانند که بر کافران خنده می‌زنند.

بر تختها[ی خود نشسته‌]، نظاره می‌کنند.

[تا ببینند] آیا کافران به پاداش آنچه می‌کردند رسیده‌اند؟

آنگاه که آسمان زهم بشکافد،

و پروردگارش را فرمان برد و [چنین‌] سزد.

و آنگاه که زمین کشیده شود،

و آنچه را که در آن است بیرون افکند و تهی شود،

و پروردگارش را فرمان برد و [چنین‌] سزد.

ای انسان، حقاً که تو به سوی پروردگار خود بسختی در تلاشی، و او را ملاقات خواهی کرد.

اما کسی که کارنامه‌اش به دست راستش داده شود،

بزودی‌اش حسابی بس آسان کنند،

و شادمان به سوی کسانش باز گردد.

و اما کسی که کارنامه‌اش از پشت سرش به او داده شود،

زودا که هلاک [خویش‌] خواهد،

و در آتش افروخته درآید.

او در [میان‌] خانواده خود شادمان بود.

او می‌پنداشت که هرگز برنخواهد گشت.

آری، در حقیقت، پروردگارش به او بینا بود.

نه، نه، سوگند به شفق،

سوگند به شب و آنچه [شب‌] فروپوشاند،

سوگند به ماه چون [بَدر] تمام شود،

که قطعاً از حالی به حالی برخواهید نشست.

پس چرا آنان باور نمی‌دارند؟

و چون بر آنان قرآن تلاوت می‌شود چهره بر خاک نمی‌سایند؟

[نه!] بلکه آنان که کفر ورزیده‌اند، تکذیب می‌کنند.

و خدا به آنچه در سینه دارند داناتر است.

پس آنان را از عذابی دردناک خبر ده،

مگر کسانی که گرویده و کارهای شایسته کرده‌اند، که آنان را پاداشی بی‌منّت خواهد بود.

سوگند به آسمان آکنده ز برج،

و به روز موعود،

و به گواه و مورد گواهی،

مرگ بر آدم‌سوزان خندق.

همان آتش مایه‌دار [و انبوه‌].

آنگاه که آنان بالای آن [خندق به تماشا] نشسته بودند.

و خود بر آنچه بر [سر] مؤمنان می‌آوردند، گواه بودند.

و بر آنان عیبی نگرفته بودند جز اینکه به خدای ارجمند ستوده ایمان آورده بودند.

همان [خدایی‌] که فرمانروایی آسمانها و زمین از آن اوست و خدا[ست که‌] بر هر چیزی گواه است.

کسانی که مردان و زنان مؤمن را آزار کرده و بعد توبه نکرده‌اند، ایشان راست عذاب جهنم، و ایشان راست عذاب سوزان.

کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده‌اند، برای آنان باغهایی است که از زیر [درختان‌] آن جویها روان است؛ این است [همان‌] رستگاری بزرگ.

آری، عقاب پروردگارت سخت سنگین است.

هم اوست که [آفرینش را] آغاز می‌کند و بازمی‌گرداند.

و اوست آن آمرزنده دوستدار [مؤمنان‌].

صاحب ارجمند عرش.

هر چه را بخواهد انجام می‌دهد.

آیا حدیث [آن‌] سپاهیان:

فرعون و ثمود بر تو آمد؟

[نه،] بلکه آنان که کافر شده‌اند در تکذیب‌اند؛

با آنکه خدا از هر سو بر ایشان محیط است.

آری، آن قرآنی ارجمند است،

که در لوحی محفوظ است.

سوگند به آسمان و آن اختر شبگرد.

و تو چه دانی که اختر شبگرد چیست؟

آن اختر فروزان.

هیچ کس نیست مگر اینکه نگاهبانی بر او [گماشته شده‌] است.

پس انسان باید بنگرد که از چه آفریده شده است؟

از آب جهنده‌ای خلق شده،

[که‌] از صلب مرد و میان استخوانهای سینه زن بیرون می‌آید.

در حقیقت، او [= خدا] بر بازگردانیدن وی بخوبی تواناست.

آن روز که رازها [همه‌] فاش شود،

پس او را نه نیرویی ماند و نه یاری.

سوگند به آسمان بارش‌انگیز،

سوگند به زمین شکافدار [آماده کشت‌]،

[که‌] در حقیقت، قرآن گفتاری قاطع و روشنگر است؛

و آن شوخی نیست.

آنان دست به نیرنگ می‌زنند.

و [من نیز] دست به نیرنگ می‌زنم.

پس کافران را مهلت ده، و کمی آنان را به حال خود واگذار.

نام پروردگار والای خود را به پاکی بستای:

همان که آفرید و هماهنگی بخشید.

و آنکه اندازه‌گیری کرد و راه نمود.

و آنکه چمنزار را برآورد؛

و پس [از چندی‌] آن را خاشاکی تیره‌گون گردانید.

ما بزودی [آیات خود را به وسیله سروش غیبی‌] بر تو خواهیم خواند، تا فراموش نکنی؛

جز آنچه خدا خواهد، که او آشکار و آنچه را که نهان است می‌داند.

و برای تو آسانترین [راه‌] را فراهم می‌گردانیم.

پس پند ده، اگر پند سود بخشد.

آن کس که ترسد، بزودی عبرت گیرد.

و نگون‌بخت، خود را از آن دور می‌دارد؛

همان کس که در آتشی بزرگ در آید؛

آنگاه نه در آن می‌میرد و نه زندگانی می‌یابد.

رستگار آن کس که خود را پاک گردانید؛

و نام پروردگارش را یاد کرد و نماز گزارد.

لیکن [شما] زندگی دنیا را بر می‌گزینید؛

با آنکه [جهان‌] آخرت نیکوتر و پایدارتر است.

قطعاً در صحیفه‌های گذشته این [معنی‌] هست،

صحیفه‌های ابراهیم و موسی.

آیا خبر «غاشیه» به تو رسیده است؟

در آن روز، چهره‌هایی زبونند،

که تلاش کرده، رنج [بیهوده‌] برده‌اند.

[ناچار] در آتشی سوزان درآیند.

از چشمه‌ای داغ نوشانیده شوند.

خوراکی جز خار خشک ندارند،

[که‌] نه فربه کند، و نه گرسنگی را باز دارد.

در آن روز، چهره‌هایی شادابند.

از کوشش خود خشنودند.

در بهشت برین‌اند.

سخن بیهوده‌ای در آنجا نشنوند.

در آن، چشمه‌ای روان باشد.

تختهایی بلند در آنجاست.

و قدحهایی نهاده شده.

و بالشهایی پهلوی هم [چیده‌].

و فرشهایی [زربفت‌] گسترده.

آیا به شتر نمی‌نگرند که چگونه آفریده شده؟

و به آسمان که چگونه برافراشته شده؟

و به کوه‌ها که چگونه برپا داشته شده؟

و به زمین که چگونه گسترده شده است؟

پس تذکر ده که تو تنها تذکردهنده‌ای.

بر آنان تسلّطی نداری،

مگر کسی که روی بگرداند و کفر ورزد،

که خدا او را به آن عذاب بزرگتر عذاب کند.

در حقیقت، بازگشت آنان به سوی ماست،

آنگاه حساب [خواستن از] آنان به عهده ماست.

سوگند به سپیده‌دم،

و به شبهای دهگانه،

و به جفت و تاق،

و به شب، وقتی سپری شود.

آیا در این، برای خردمند [نیاز به‌] سوگندی [دیگر] است؟

مگر ندانسته‌ای که پروردگارت با عاد چه کرد؟

با عمارات ستون‌دار ارم،

که مانندش در شهرها ساخته نشده بود؟

و با ثمود، همانان که در درّه، تخته‌سنگها را می‌بریدند؟

و با فرعون، صاحب خرگاه‌ها [و بناهای بلند]؟

همانان که در شهرها سر به طغیان برداشتند،

و در آنها بسیار تبهکاری کردند.

[تا آنکه‌] پروردگارت بر سر آنان تازیانه عذاب را فرونواخت،

زیرا پروردگار تو سخت در کمین است.

اما انسان، هنگامی که پروردگارش وی را می‌آزماید، و عزیزش می‌دارد و نعمت فراوان به او می‌دهد، می‌گوید: «پروردگارم مرا گرامی داشته است.»

و اما چون وی را می‌آزماید و روزی‌اش را بر او تنگ می‌گرداند، می‌گوید: «پروردگارم مرا خوار کرده است.»

ولی نه، بلکه یتیم را نمی‌نوازید؛

و بر خوراک‌[دادن‌] بینوا همدیگر را بر نمی‌انگیزید؛

و میراث [ضعیفان‌] را چپاولگرانه می‌خورید؛

و مال را دوست دارید، دوست داشتنی بسیار.

نه چنان است، آنگاه که زمین، سخت در هم کوبیده شود،

و [فرمان‌] پروردگارت و فرشته‌[ها] صف‌درصف آیند،

و جهنم را در آن روز [حاضر] آورند، آن روز است که انسان پند گیرد؛ و[لی‌] کجا او را جای پندگرفتن باشد؟

گوید: «کاش برای زندگانی خود [چیزی‌] پیش فرستاده بودم.»

پس در آن روز هیچ کس چون عذاب‌کردن او، عذاب نکند.

و هیچ کس چون دربندکشیدن او، دربند نکشد.

ای نفس مطمئنّه،

خشنود و خداپسند به سوی پروردگارت بازگرد،

و در میان بندگان من درآی،

و در بهشت من داخل شو.

سوگند به این شهر،

و حال آنکه تو در این شهر جای داری؛

سوگند به پدری [چنان‌] و آن کسی را که به وجود آورد؛

براستی که انسان را در رنج آفریده‌ایم.

آیا پندارد که هیچ کس هرگز بر او دست نتواند یافت؟

گوید: «مال فراوانی تباه کردم.»

آیا پندارد که هیچ کس او را ندیده است؟

آیا دو چشمش نداده‌ایم؟

و زبانی و دو لب.

و هر دو راه [خیر و شر] را بدو نمودیم.

و[لی‌] نخواست از گردنه [عاقبت‌نگری‌] بالا رود!

و تو چه دانی که آن گردنه [سخت‌] چیست؟

بنده‌ای را آزادکردن،

یا در روز گرسنگی، طعام‌دادن:

به یتیمی خویشاوند،

یا بینوایی خاک‌نشین.

علاوه بر این از زمره کسانی باشد که گرویده و یکدیگر را به شکیبایی و مهربانی سفارش کرده‌اند؛

اینانند خجستگان.

و کسانی که به انکار نشانه‌های ما پرداخته‌اند، آنانند ناخجستگان شوم.

بر آنان آتشی سرپوشیده احاطه دارد.

سوگند به خورشید و تابندگی‌اش،

سوگند به مه چون پی [خورشید] رود.

سوگند به روز چون [زمین را] روشن گرداند،

سوگند به شب چو پرده بر آن پوشد،

سوگند به آسمان و آن کس که آن را برافراشت،

سوگند به زمین و آن کس که آن را گسترد،

سوگند به نفس و آن کس که آن را درست کرد؛

سپس پلیدکاری و پرهیزگاری‌اش را به آن الهام کرد،

که هر کس آن را پاک گردانید، قطعاً رستگار شد،

و هر که آلوده‌اش ساخت، قطعاً درباخت.

[قوم‌] ثمود به سبب طغیان خود به تکذیب پرداختند.

آنگاه که شقی‌ترینشان بر[پا] خاست.

پس فرستاده خدا به آنان گفت: «زنهار! ماده‌شتر خدا و [نوبت‌] آب‌خوردنش را [حرمت نهید]».

و[لی‌] دروغزنش خواندند و آن [ماده‌شتر] را پی کردند، و پروردگارشان به [سزای‌] گناهشان بر سرشان عذاب آورد و آنان را با خاک یکسان کرد.

و از پیامد کار خویش، بیمی به خود راه نداد.

سوگند به شب چون پرده افکند،

سوگند به روز چون جلوه‌گری آغازد،

و [سوگند به‌] آنکه نر و ماده را آفرید،

که همانا تلاش شما پراکنده است.

اما آنکه [حق خدا را] داد و پروا داشت،

و [پاداش‌] نیکوتر را تصدیق کرد،

بزودی راه آسانی پیش پای او خواهیم گذاشت.

و اما آنکه بخل ورزید و خود را بی‌نیاز دید،

و [پاداش‌] نیکوتر را به دروغ گرفت،

بزودی راه دشواری به او خواهیم نمود.

و چون هلاک شد، [دیگر] مال او به کارش نمی‌آید.

همانا هدایت بر ماست.

و در حقیقت، دنیا و آخرت از آن ماست.

پس شما را به آتشی که زبانه می‌کشد هشدار دادم.

جز نگون‌بخت‌تر[ین مردم‌] در آن درنیاید:

همان که تکذیب کرد و رخ برتافت.

و پاک‌رفتارتر[ین مردم‌] از آن دور داشته خواهد شد:

همان که مال خود را می‌دهد [برای آنکه‌] پاک شود،

و هیچ کس را به قصد پاداش‌یافتن نعمت نمی‌بخشد،

جز خواستن رضای پروردگارش که بسی برتر است [منظوری ندارد].

و قطعاً بزودی خشنود خواهد شد.

سوگند به روشنایی روز،

سوگند به شب چون آرام گیرد،

[که‌] پروردگارت تو را وانگذاشته، و دشمن نداشته است.

و قطعاً آخرت برای تو از دنیا نیکوتر خواهد بود.

و بزودی پروردگارت تو را عطا خواهد داد، تا خرسند گردی.

مگر نه تو را یتیم یافت، پس پناه داد؟

و تو را سرگشته یافت، پس هدایت کرد؟

و تو را تنگدست یافت و بی‌نیاز گردانید؟

و اما [تو نیز به پاس نعمت ما] یتیم را میازار،

و گدا را مران،

و از نعمت پروردگار خویش [با مردم‌] سخن گوی.

آیا برای تو سینه‌ات را نگشاده‌ایم؟

و بار گرانت را از [دوش‌] تو برنداشتیم؟

[باری‌] که [گویی‌] پشت تو را شکست.

و نامت را برای تو بلند گردانیدیم.

پس [بدان که‌] با دشواری، آسانی است.

آری، با دشواری، آسانی است.

پس چون فراغت یافتی، به طاعت درکوش؛

و با اشتیاق، به سوی پروردگارت روی آور.

سوگند به [کوه‌] تین و زیتون،

و طور سینا،

و این شهر امن [و امان‌]،

[که‌] براستی انسان را در نیکوترین اعتدال آفریدیم.

سپس او را به پست‌ترین [مراتب‌] پستی بازگردانیدیم؛

مگر کسانی را که گرویده و کارهای شایسته کرده‌اند، که پاداشی بی‌منّت خواهند داشت.

پس چه چیز، تو را بعد [از این‌] به تکذیب جزا وامی‌دارد؟

آیا خدا نیکوترین داوران نیست؟

بخوان به نام پروردگارت که آفرید.

انسان را از عَلَق آفرید.

بخوان، و پروردگار تو کریمترین [کریمان‌] است.

همان کس که به وسیله قلم آموخت.

آنچه را که انسان نمی‌دانست [بتدریج به او] آموخت.

حقاً که انسان سرکشی می‌کند،

همین که خود را بی‌نیاز پندارد.

در حقیقت، بازگشت به سوی پروردگار توست.

آیا دیدی آن کس را که باز می‌داشت،

بنده‌ای را آنگاه که نماز می‌گزارد؟

چه پنداری اگر او بر هدایت باشد،

یا به پرهیزگاری وادارد [برای او بهتر نیست‌]؟

[و باز] آیا چه پنداری [که‌] اگر او به تکذیب پردازد و روی برگرداند [چه کیفری در پیش دارد]؟

مگر ندانسته که خدا می‌بیند؟

زنهار، اگر باز نایستد، موی پیشانی [او] را سخت بگیریم؛

[همان‌] موی پیشانی دروغزن گناه‌پیشه را.

[بگو] تا گروه خود را بخواند.

بزودی آتشبانان را فرا خوانیم.

زنهار! فرمانش مَبَر، و سجده کن، و خود را [به خدا] نزدیک گردان.

ما [قرآن را] در شب قدر نازل کردیم.

و از شب قدر، چه آگاهت کرد.

شب قدر از هزار ماه ارجمندتر است.

در آن [شب‌] فرشتگان، با روح، به فرمان پروردگارشان، برای هر کاری [که مقرّر شده است‌] فرود آیند؛

[آن شب‌] تا دمِ صبح، صلح و سلام است.

کافران اهل کتاب و مشرکان، دست‌بردار نبودند تا دلیلی آشکار بر ایشان آید:

فرستاده‌ای از جانب خدا که [بر آنان‌] صحیفه‌هایی پاک را تلاوت کند،

که در آنها نوشته‌های استوار است.

و اهل کتاب دستخوش پراکندگی نشدند، مگر پس از آنکه برهان آشکار برای آنان آمد.

و فرمان نیافته بودند جز اینکه خدا را بپرستند، و در حالی که به توحید گراییده‌اند، دین [خود] را برای او خالص گردانند، و نماز برپا دارند و زکات بدهند، و دین [ثابت و] پایدار همین است.

کسانی از اهل کتاب که کفر ورزیده‌اند و [نیز] مشرکان در آتش دوزخند، [و] در آن همواره می‌مانند؛ اینانند که بدترین آفریدگانند.

در حقیقت کسانی که گرویده و کارهای شایسته کرده‌اند، آنانند که بهترین آفریدگانند.

پاداش آنان نزد پروردگارشان باغهای همیشگی است که از زیر [درختان‌] آن، نهرها روان است، جاودانه در آن «همی» مانند؛ خدا از آنان خشنود است و [آنان نیز] از او خشنود، این [پاداش‌] برای کسی است که از پروردگارش بترسد.

آنگاه که زمین به لرزش [شدید] خود لرزانیده شود،

و زمین بارهای سنگین خود را برون افکند،

و انسان گوید: «[زمین‌] را چه شده است؟»

آن روز است که [زمین‌] خبرهای خود را باز گوید.

[همان گونه‌] که پروردگارت بدان وحی کرده است.

آن روز، مردم [به حال‌] پراکنده برآیند تا [نتیجه‌] کارهایشان به آنان نشان داده شود.

پس هر که هموزن ذرّه‌ای نیکی کند [نتیجه‌] آن را خواهد دید.

و هر که هموزن ذرّه‌ای بدی کند [نتیجه‌] آن را خواهد دید.

سوگند به مادیانهائی که با همهمه تازانند و با سم‌[های‌] خود از سنگ آتش می‌جهانند!

و برق [از سنگ‌] همی جهانند،

و صبحگاهان هجوم آرند،

و با آن [یورش‌]، گردی برانگیزند،

و بدان [هجوم‌]، در دل گروهی درآیند،

که انسان نسبت به پروردگارش سخت ناسپاس است،

و او خود بر این [امر]، نیک گواه است.

و راستی او سخت شیفته مال است.

مگر نمی‌داند که چون آنچه در گورهاست بیرون ریخته گردد،

و آنچه در سینه‌هاست فاش شود،

در چنان روزی پروردگارشان به [حال‌] ایشان نیک آگاه است؟

کوبنده،

چیست کوبنده؟

و تو چه دانی که کوبنده چیست؟

روزی که مردم چون پروانه‌[های‌] پراکنده گردند،

و کوه‌ها مانند پشم زده‌شده رنگین شود.

اما هر که سنجیده‌هایش سنگین برآید،

پس وی در زندگی خوشی خواهد بود!

و اما هر که سنجیده‌هایش سبک بر آید،

پس جایش «هاویه» باشد.

و تو چه دانی که آن چیست؟

آتشی است سوزنده.

تفاخر به بیشترداشتن، شما را غافل داشت.

تا کارتان [و پایتان‌] به گورستان رسید.

نه چنین است، زودا که بدانید.

باز هم نه چنین است، زودا که بدانید.

هرگز چنین نیست، اگر علم‌الیقین داشتید!

به یقین دوزخ را می‌بینید.

سپس آن را قطعاً به عین‌الیقین درمی‌یابید.

سپس در همان روز است که از نعمت [روی زمین‌] پرسیده خواهید شد.

سوگند به عصر [غلبه حق بر باطل‌]،

که واقعاً انسان دستخوش زیان است؛

مگر کسانی که گرویده و کارهای شایسته کرده و همدیگر را به حق سفارش و به شکیبایی توصیه کرده‌اند.

وای بر هر بدگوی عیبجویی،

که مالی گرد آورد و برشمردش.

پندارد که مالش او را جاوید کرده،

ولی نه! قطعاً در آتش خردکننده فرو افکنده خواهد شد.

و تو چه دانی که آن آتش خردکننده چیست؟

آتش افروخته خدا[یی‌] است.

[آتشی‌] که به دلها می‌رسد.

آنان را در میان فرامی‌گیرد.

[آتشی که‌] در ستونهایی دراز است.

مگر ندیدی پروردگارت با پیلداران چه کرد؟

آیا نیرنگشان را بر باد نداد؟

و بر سر آنها، دسته دسته پرندگانی «اَبابیل» فرستاد.

[که‌] بر آنان سنگهایی از گل [سخت‌] می‌افکندند.

و [سرانجام، خدا] آنان را مانند کاه جویده‌شده گردانید.

برای الفت‌دادن قریش،

الفتشان هنگام کوچ زمستان و تابستان، [خدا پیلداران را نابود کرد.]

پس باید خداوندِ این خانه را بپرستند؛

همان [خدایی‌] که در گرسنگی غذایشان داد، و از بیم [دشمن‌] آسوده‌خاطرشان کرد.

آیا کسی را که [روز] جزا را دروغ می‌خواند، دیدی؟

این همان کس است که یتیم را بسختی می‌راند،

و به خوراک‌دادن بینوا ترغیب نمی‌کند.

پس وای بر نمازگزارانی

که از نمازشان غافلند،

آنان که ریا می‌کنند،

و از [دادن‌] زکات [و وسایل و مایحتاج خانه‌] خودداری می‌ورزند.

ما تو را [چشمه‌] کوثر دادیم،

پس برای پروردگارت نماز گزار و قربانی کن.

دشمنت خود بی‌تبار خواهد بود.

بگو: «ای کافران،

آنچه می‌پرستید، نمی‌پرستم.

و آنچه می‌پرستم، شما نمی‌پرستید.

و نه آنچه پرستیدید من می‌پرستم.

و نه آنچه می‌پرستم شما می‌پرستید.

دین شما برای خودتان، و دین من برای خودم.»

چون یاری خدا و پیروزی فرا رسد،

و ببینی که مردم دسته‌دسته در دین خدا درآیند،

پس به ستایش پروردگارت نیایشگر باش و از او آمرزش خواه، که وی همواره توبه‌پذیر است.

بریده باد دو دست ابولهب، و مرگ بر او باد.

دارایی او و آنچه اندوخت، سودش نکرد.

بزودی در آتشی پرزبانه درآید.

و زنش، آن هیمه‌کش [آتش فروز]،

بر گردنش طنابی از لیف خرماست.

بگو: «اوست خدای یگانه،

خدای صمد [ثابت – متعالی‌]،

[کسی را] نزاده، و زاده نشده است،

و هیچ کس او را همتا نیست.»

بگو: «پناه می‌برم به پروردگار سپیده دم،

از شرّ آنچه آفریده،

و از شرّ تاریکی چون فراگیرد،

و از شرّ دمندگان افسون در گره‌ها،

و از شرّ [هر] حسود، آنگاه که حسد ورزد.»

بگو: «پناه می‌برم به پروردگار مردم،

پادشاه مردم،

معبود مردم،

از شرّ وسوسه‌گر نهانی؛

آن کس که در سینه‌های مردم وسوسه می‌کند،

چه از جنّ و [چه از] انس.»